Kredit Kartı Terminlərini Bilirsinizmi?

Kredit kartı istifadəçiləri üçün bank terminləri tez-tez çaşdırıcı ola bilər. Xüsusilə bu sahədə yeni olanlar daha çox çətinlik çəkə bilərlər. Bu mövzuda çətinlik çəkənlər üçün kredit kartı ilə bağlı əsas terminləri sadə və aydın dildə izah edən bir lüğət tərtib etdik. Bu lüğəti diqqətlə oxumağınız kredit kartınızla bağlı bilməli olduğunuz bir çox məsələni aydınlaşdıracaq.

Eyni zamanda, kredit kartından düzgün istifadə etməyi bilmək həyati əhəmiyyət daşıyır. Çünki kredit kartından düzgün istifadə edilməməsi maliyyə həyatınıza mənfi təsir göstərə bilər. Sizin üçün hazırladığımız kredit kartı terminləri lüğəti:

Kredit kartı ilə bağlı suallarınıza bankın rəsmi internet səhifəsində cavab tapa biləcəyiniz kimi, əlavə olaraq asistent və müştəri xidmətlərindən də yararlana bilərsiniz. Bu xidmətlər çərçivəsində kredit kartı istifadəçilərinə telefon və ya internet vasitəsilə ətraflı yardım göstərilir. Müxtəlif kartlara görə bu xidmətlər dəyişsə də, ümumiyyətlə aşağıdakılar daxildir: alış-veriş, səyahət xidmətləri, restoran rezervasiyaları, idman tədbirləri üçün bilet təminatı, xüsusi gün xatırlatmaları və s.

Kredit kartı bir ödəniş vasitəsidir. Onu faizsiz istifadə etmə müddəti sadəcə bir aydır. Kredit kartı ilə aparılan xərclər üçün bank tərəfindən hissə-hissə ödəniş (taksit) imkanı təklif oluna bilər və əlavə olaraq bonuslar və mükafat xalları da təqdim edilə bilər.

Bir şəxsin banka, iş yerinə və ya kredit kartı şirkətinə müraciət edərək, əvvəlcədən müəyyən olunmuş məbləğdə, faiz və ödəmə şərtləri ilə borc pul almasına kredit deyilir.

ATM-lər (bankomatlar) şəhər daxilində və xaricində, ölkənin müxtəlif yerlərində yerləşən və maliyyə əməliyyatlarını asanlıqla həyata keçirməyə imkan verən cihazlardır. Kredit kartınız vasitəsilə bankomatdan pul çıxarmaq, pul yatırmaq və digər hesablara köçürmə etmək mümkündür. Eyni banka aid hesablar arasında edilən köçürmələr adətən pulsuz olur, lakin başqa banklara vəsait göndərdikdə əlavə komissiya tətbiq oluna bilər. Həmçinin, öz bankınızın ATM-lərindən istifadə etdikdə əlavə ödəniş alınmır, lakin digər bankların bankomatlarından istifadə zamanı komissiya tutulması mümkündür.

Əgər kredit kartınızda borc varsa və bu borcu başqa bir kredit kartına köçürmək istəyirsinizsə, bu əməliyyatı balans transferi ilə həyata keçirə bilərsiniz.

Kredit kartınızdan çəkə biləcəyiniz maksimum məbləğə kredit limiti deyilir. Əgər bir neçə kredit kartı istifadə edirsinizsə, bu kartlar üçün ümumi bir kredit limiti təyin olunur.

Kredit kartı üzrə aylıq hesab çıxarışı hər ay kart sahibinin qeydiyyatda olan ünvanına göndərilir. Bu sənəd, əvvəlki hesab kəsimi tarixindən başlayaraq növbəti hesab kəsimi tarixinə qədər həyata keçirilən bütün xərcləri və maliyyə əməliyyatlarını əhatə edir.

Kredit kartının ön hissəsində yazılan son istifadə tarixi kartın etibarlılıq müddətini göstərir. Kartın istifadə müddəti başa çatmağa yaxınlaşdıqda və ya tam bitdikdə, bank yeni kartı avtomatik olaraq hazırlayır və müştəriyə göndərir, köhnə kart isə deaktiv edilir və artıq istifadə oluna bilmir.

Kredit kartının istifadəsində təhlükəsizliyi təmin edən dörd rəqəmli şifrədir. Bu kodu heç kimlə paylaşmaq olmaz və kart istifadə edildikdə digərlərinin onu bilməməsi vacibdir. PIN kodu həm alış-veriş zamanı, həm də ATM-dən pul çəkərkən daxil edilir.

CVC ("Card Verification Code") — yəni "Kartın Doğrulama Kodu", kredit kartınızın arxasında yerləşən və əsasən 3 rəqəmdən ibarət olan təhlükəsizlik kodudur. Bu kod kartınızı qorumaq üçün istifadə olunur.

Kredit kartından faizlə nağd pul çıxarmaq istəyənlər üçün bank tərəfindən illik sabit faiz dərəcəsi tətbiq olunur. Bu sabit faiz dərəcəsinə əsasən, şəxs ödənişlərini həmin faizlə edir və il ərzində faiz dərəcələrində baş verən dəyişikliklərdən təsirlənmir.

Kredit kartı faizləri üçün müəyyən edilən dərəcə dövri olaraq dəyişə bilər. Kredit kartı ilə əməliyyat etmək istəyənlər, əgər əməliyyat dəyişkən faiz dərəcəsinə əsaslanırsa, bu faizləri izləməli və əməliyyatlarını ona uyğun aparmalıdırlar.

Kredit və debet kartları internet üzərindən alış-veriş etməyi asanlaşdırır. Lakin internetdə kart məlumatlarını oğurlayan və dələduzluq edən şəxslərlə qarşılaşmaq mümkündür və bunu anlamaq istifadəçilər üçün çətin ola bilər. Bu hallara qarşı banklar müştərilərini qorumaq üçün tədbir görür. 3D Secure sistemi sayəsində bank, istifadəçinin kimliyini təsdiqləyərək internet alış-verişlərində dələduzluğa qarşı qoruma təmin edir.

Kredit kartı borclarını ödəmək üçün ayrılmış müddətə son ödəniş tarixi deyilir. Bank, hesab kəsim tarixindən sonra adətən 10 gün müddətində borcun bağlanması üçün vaxt verir. Əgər bu 10 gün ərzində borc ödənilərsə, əlavə faiz tətbiq olunmur. Məsələn, hesab kəsim tarixi 10 oktyabr olan bir borcun ən gec 20 oktyabrda ödənməsi lazımdır. Bu tarixi keçənlər üçün isə borcun üzərinə faiz tətbiq edilir.

Kredit kartı istifadəçilərinin ay ərzində etdikləri xərclər nəticəsində yaranan borcun zamanında ödənilmədiyi halda tətbiq olunan faizlərə deyilir. Bu faiz borcun müəyyən faiz nisbətinə əsaslanaraq hesablanır.

Əgər kredit kartınızda ödənilməmiş borc varsa, bu borca illik müəyyən faiz tətbiq olunur.

Kredit kartı borcu son ödəmə tarixinə qədər tam ödənilmədikdə, ödənilməmiş məbləğ üzərinə əlavə gecikmə faizi tətbiq olunur.

Kredit kartı ilə avans şəklində çıxarılan vəsait üçün bank müəyyən komissiya və ya xidmət haqqı tətbiq edir. Bu ödənişə maliyyələşdirmə haqqı deyilir. Maliyyələşdirmə haqqı cari hesabın müəyyən faiz nisbətində hesablanır.

Kredit kartı ilə etdiyiniz taksitli alışların ödənilməmiş hissəsinə “qalan taksit” deyilir. Bəzi banklar mövcud kredit kartı borcunuzu müəyyən faizlə taksitləşdirmə imkanı da təklif edir.

Bəzi banklar və ya kredit kartı sahibləri üçün, bank tərəfindən illik əsasda xidmət haqqı tələb oluna bilər. Bu ödənişə illik kart haqqı deyilir. Bəzi banklar illik ödənişsiz kart variantları da təqdim edirlər.

Onlayn bankçılıq sistemi internet vasitəsilə, telefon və ya kompüterinizdən banka qoşulmanı təmin edərək, bank şöbəsinə getmədən əməliyyatlar aparmağa imkan verir.

Əgər nağd pula ehtiyacınız varsa və hesabınızda vəsait yoxdursa, kredit kartınızla nağd avans funksiyasından istifadə edərək pul çıxara bilərsiniz. Bu pul kredit limitinizdən çıxılır və bank bu əməliyyat üçün müəyyən komissiya tutur. Bu komissiya alış-verişdə tətbiq olunan faizdən daha yüksək olur. İstifadəçilər bu məqamı nəzərə almalıdırlar.

Kartla istifadə edə biləcəyiniz maksimum kredit məbləğidir. Əgər bir neçə kredit kartınız varsa, bu kartlar birgə kredit limiti paylaşır.

Keçən balans əvvəlki hesabat dövründə tam ödənilməmiş və növbəti aya daşınmış borc məbləğidir.

Kredit kartı üzrə hesab xülasəsində yer alan “dönəm daxili xərclər” ifadəsi, iki hesab kəsim tarixi arasında edilən bütün alış-verişləri əhatə edir. Bu dövr adətən təxminən 30 gün davam edir.

Kredit kartının aylıq hesab xülasəsi məhz bu tarixdə tamamlanır və həmin tarixə qədər edilən əməliyyatlar və mövcud borc vəziyyəti əks olunur. Bu tarixdən sonra həyata keçirilən əməliyyatlar növbəti dövrə aid hesabatda göstərilir.

Cari hesabınızda kifayət qədər vəsait olmasa belə, bank sizə müəyyən xərcləmə limiti təqdim edə bilər. Bu limiti istifadə etdikdə əlavə komissiya və ya faiz ödənişi ilə qarşılaşa bilərsiniz.

Kredit kartınızla keçmiş dövrlərdə etdiyiniz xərclər və ödəniş davranışlarınız kredit tarixçənizə daxil edilir. Bu tarixçə gələcəkdə kredit alma imkanlarınıza və kredit reytinqinizə birbaşa təsir göstərir.