Burun Spreyi Nədir? Faydaları Nələrdir?
Burun Spreyi Nədir?
Burun spreyi bir dərman növü kimi tanımlana bilər. Əsasən burunun açılması və nəfəs almanın rahatlaşması üçün istifadə olunur. Allergiya xəstəliklərində və yuxarı tənəffüs yolu problemlərində burun tutulması yaranır. Burun spreyi istifadə edildikdə bu problem aradan qalxır.
Burun spreyinin tərkibi fərqli ola bilər. Bəzilərində duzlu su, bəzilərində isə antibiotik olur. Müxtəlif növlər mövcuddur və ilk müalicə mərhələsində istifadə edilir. Lakin irəliləmiş xəstəliklərdə təkcə burun spreyi kifayət etmir.
Burun Spreyi Necə İstifadə Olunur?
Burun spreyi istifadəsində həkim və ya əczaçının göstərişlərinə əməl olunmalıdır. Gün ərzində neçə dəfə istifadə ediləcəyi xəstəliyin növündən asılıdır. Spreydən əvvəl əllər sabun və su ilə yuyulmalı, burun yumşaq salfetlə təmizlənməlidir. Allergiyası olan şəxslər burunlarını duzlu su ilə yuyub təmizləyə bilərlər.
İlk istifadədən əvvəl spreydən 2-3 dəfə havaya sıxılaraq “aktivləşdirilməsi” lazımdır. Sprey şaquli saxlanmalı və burun dəliyinə yönəldilərək tətbiq edilməlidir. Sıxılarkən yüngül nəfəs alınmalıdır ki, dərman burun yoluna daha təsirli şəkildə keçsin. Spreyin ucu təmiz olmalı, istifadə sonrası spirtlə silinməlidir.
Burun spreyi günəş görməyən, sərin yerdə saxlanmalı və başqaları ilə paylaşılmamalıdır.
Burun Spreyi Yan Təsirləri və Asılılıq
Burun spreyi uzunmüddətli istifadə üçün tövsiyə edilmir. Səhv və ya həddindən artıq istifadə nəticəsində aşağıdakı zərərlər yarana bilər:
- Burun selikli qişasının zədələnməsi
- Burun qanaması
- Boğazda qıcıqlanma
- Quru öskürək
- Dad və qoxu hissinin zəifləməsi
- Kortizonlu spreylərdə immunitetin zəifləməsi
Nadir hallarda isə baş ağrısı, ürək döyüntüsü və yüksək təzyiq müşahidə oluna bilər.
Burun spreyi düzgün istifadə edildikdə faydalıdır və burun tutulmasını aradan qaldırır. Lakin bəli, bəzi hallarda asılılıq yarada bilir.
Hamilə və Südverən Analar İstifadə Edə Bilərmi?
Hamiləlikdə burun spreyi yalnız həkim icazəsi ilə istifadə olunmalıdır. Tərkibində duzlu su olan spreylər adətən təhlükəsiz hesab edilir. Süd verən analar isə daha diqqətli olmalıdır. Oksimetazolin tərkibli spreylər damarların daralmasına və immunitetin zəifləməsinə səbəb ola bilər ki, bu da həm anaya, həm də körpəyə zərər verə bilər.
Həkim göstərişi olmadan bu dövrdə dərman tərkibli spreylərdən istifadə edilməməlidir. Daha çox təbii tərkibli spreylər (bitki ekstraktlı, duzlu su əsaslı) üstünlük təşkil edir.
Burun Spreyi Udularsa Nə Olar?
Bəzən sprey boğaza keçərək udula bilər.
- Duzlu su əsaslı spreylərin udulması problem yaratmaz.
- Oksimetazolin tərkibli spreylərin az miqdarı zərərsizdir, lakin çox udulduqda başgicəllənmə, ağız quruluğu, ürəkbulanma və ürək döyüntüsü yarada bilər.
- Antibiotik tərkibli spreylərin udulması mədə yanması və hətta zəhərlənməyə səbəb ola bilər.
Xüsusilə uşaqlardan uzaq saxlanmalıdır.
Uşaqlarda və Körpələrdə İstifadə
Burun spreyi uşaqlar və körpələr üçün də istifadə edilə bilər, lakin yalnız həkim təyin etməlidir. Körpələrdə adətən duzlu su əsaslı spreylər tövsiyə olunur. Allergik hallarda isə bəzən kortikosteroid tərkibli spreylər də verilə bilər, lakin yalnız həkim nəzarəti altında.
Tez-tez Verilən Suallar
Burun spreyi reseptsiz alınırmı?
Bəli, amma düzgün növü seçilməsə zərər verə bilər. Xüsusilə uşaqlara reseptsiz alınmamalıdır.
Burun spreyi necə sıxılır?
Sprey şaquli tutulur, burun dəliyinə yönəldilir və nəfəs alınaraq sıxılır.
Açıldıqdan sonra neçə gün istifadə olunur?
Tərkibinə görə dəyişir. Bəziləri 1 ay, bəziləri 3 ay istifadə oluna bilər.
Hamiləlikdə zərərlidirmi?
Bəzi spreylər zərərlidir, bəziləri isə (duzlu su əsaslı) təhlükəsizdir. Həkim məsləhəti vacibdir.
Niyə asılılıq yaradır?
Çünki burun tutulduqca sprey istifadə olunur, sprey təsiri keçəndə burun yenidən tutulur və bu dövr təkrarlanır.
Növləri hansılardır?
Təbii sprey, duzlu su əsaslı, ikili təsirli, antibiotik tərkibli, antihistaminik, steroid və dekonjestan spreylər.
Gözdə və qulaqda istifadə edilə bilərmi?
Xeyr. Gözdə qıcıqlanma, hətta görmə problemlərinə yol aça bilər.
Çox istifadə olunarsa nə olar?
Asılılıq, immunitetin zəifləməsi, ürəkbulanma və digər problemlər yarana bilər.
Beyinə zərər verirmi?
Xeyr, amma səhv istifadə olunsa, başqa sağlamlıq fəsadlarına yol aça bilər.
